6
Italië maakt zich klaar voor een nieuwe stroom migranten. Nu de weersomstandigheden beter worden en de zee rustiger, verwacht het steeds meer mensen die vanuit Egypte en Libië naar Europa willen reizen. Correspondent Eveline Rethmeier is op Sicilië, in het plaatsje Pozzallo, helemaal op het zuidelijkste puntje van het eiland. In de haven komen veel boten met vluchtelingen aan. Er is ook een officiële hotspot. Volgens plan moeten daar alle vluchtelingen die Europa bereiken geregistreerd worden. Als ze recht hebben op asiel, moeten ze van hieruit verdeeld worden over de andere lidstaten. Als ze geen recht hebben op asiel, moeten ze hiervandaan worden teruggestuurd. Vluchteling kan gaan en staan waar hij wil Maar dat gaat er in ieder geval in Pozzallo anders aan toe, zegt Rethmeier. "Hier wordt het gebruikt als eerste opvang. Ze blijven er maximaal 24 uur en worden daarna naar andere opvangcentra overgeplaatst. Sommigen zijn dan geregistreerd, maar veel van hen ook niet. En die andere centra zijn niet afgesloten. Van daaruit kunnen ze zich vrij bewegen, de illegaliteit in of wat ze ook maar willen." De meesten van hen komen uit Nigeria, Gambia, Senegal of Ivoorkust. Er wordt wel een papier uitgedeeld waarop staat dat mensen die geen kans maken op asiel, binnen 24 uur het land moeten verlaten. "Maar ja, die mensen hebben vaak geen papieren, meestal ook weinig geld. Die gaan echt niet op een vliegtuig stappen. En er is totaal geen controle voor de rest." Gevaarlijker dan via Griekenland Met het mooie weer van de afgelopen week steeg het aantal vluchtelingen dat op de Italiaanse kusten aankwam spectaculair. Afgelopen week waren dat er 4651, de week daarvoor nog 608 – een stijging van 665 procent. Maar de route is nog altijd veel gevaarlijker dan die via Griekenland. Alleen al omdat de afstand die ze moeten afleggen veel groter is. Kijk maar naar het aantal mensen dat dit jaar aankwamen, en hoeveel mensen er stierven op zee: Mensensmokkelaars laden gammele bootjes overvol met mensen, en sturen ze met een minimum aan brandstof de zee op. Daarna is het maar hopen dat ze ver genoeg komen om door de patrouillerende boten van de kustwacht te worden opgemerkt. En zelfs dan gaat het op het laatste moment nog mis, zegt Rethmeier. "Zodra ze de kustwacht zien, gaan vaak alle vluchtelingen tegelijk staan, soms zelfs allemaal aan één kant van de boot. Dan is de kans natuurlijk groot dat ze omslaan en er alsnog mensen verdrinken, kustwacht of niet." Krakkemikkige bootjes Gisteren waren er berichten over honderden migranten die zouden zijn verdronken, hoewel niemand dat met zekerheid kon bevestigen. Maar het is niet ondenkbaar dat het toch is gebeurd. Rethmeier: "Het is een enorm gebied, het is heel goed mogelijk dat die krakkemikkige bootjes in het holst van de nacht zomaar onder water verdwijnen, zonder dat iemand het ooit zal weten." Waarschijnlijk ligt het werkelijke aantal doden dus veel hoger dan nu bekend is. In Pozzallo komen nu nog weinig Syriërs aan; wel al mensen uit Jemen. Voor hen zou het logischer zijn geweest om via Griekenland te reizen. Rethmeier verwacht dat er nog veel meer vluchtelingen uit het Midden-Oosten naar Italië zullen komen, nu ze door de deal met Turkije niet meer via Griekenland kunnen reizen. Doorreizen naar Noord-Europa Italië heeft eigenlijk geen antwoord op die nieuwe toestroom. Rethmeier: "Ze zijn hier van het laissez-faire. Geen enkele journalist komt de hotspots binnen, maar het is bekend dat mensen daar niet worden vastgehouden, zoals op de Griekse eilanden. Een deel van de vluchtelingen wil in Italië blijven, maar een aanzienlijk deel wil ook naar Noord-Europa doorreizen. Buurlanden van Italië balen daar ook wel van. Oostenrijk is al van plan om eind mei de Brennerpas dicht te gooien en mensen alleen na strenge controle door te laten." Het is onwaarschijnlijk dat de EU met Libië of Egypte kan afspreken dat zij de vluchtelingen terugnemen. Libië is erg instabiel, en met Egypte zijn de banden lang niet zo goed als met Turkije. Zelfs maar het begin van een oplossing is voor Italië dus nog verder weg dan voor Griekenland. Hieronder de reportage die Eveline Rethmeier op Pozzallo maakte: lees hele artikel